Her Şeye Yetişirken Kendine Geç Kalmak

İşler tamamlansın, ev biraz toparlansın, çocukların ihtiyaçları karşılansın, bekleyen mesajlara cevap verilsin… Sonra kendime zaman ayırırım.

Gün biter. Bazı işler tamamlanır, bazıları ertesi güne kalır. Kendimize ayırmayı düşündüğümüz zaman ise çoğu kez uykudan önceki yorgun birkaç dakikaya sıkışır. Okumak istediğimiz kitap açılmadan, aramak istediğimiz arkadaş aranmadan, çıkmak istediğimiz yürüyüşe çıkılmadan bir gün daha geçer.

Bir süre sonra “Ben ne istiyorum?” sorusuna cevap vermek bile zorlaşabilir. Çünkü uzun zamandır daha acil görünen sorularla ilgileniyoruzdur: Ne yapılmalı? Kimin neye ihtiyacı var? Önce hangisini yetiştirmeliyim?

Kendi isteklerimizi sürekli ertelemek, bazen hayatın olağan düzeni gibi görünür.

Sorumluluklarımız vardır. Bize ihtiyaç duyan insanlar, geçinmek için yapmak zorunda olduğumuz işler vardır. Üstelik herkesin yükünü paylaşabileceği biri ya da zamanını istediği gibi düzenleyebileceği koşulları yoktur. Bu yüzden “Kendine zaman ayır” demek, tek başına pek bir şey çözmez. Bazen o zamanın açılabilmesi için sorumlulukların paylaşılması, beklentilerin konuşulması ve bazı işlerin beklemesi gerekir.

Yine de durup bakabileceğimiz bir nokta vardır: Kendi ihtiyacımızı hangi koşulla kabul ediyoruz?

Dinlenmek için bütün işleri bitirmiş olmayı mı bekliyoruz? Bir şeye “hayır” diyebilmek için artık dayanamayacak kadar yorulmamız mı gerekiyor? Sevdiğimiz bir şeye vakit ayırırken bunu hak ettiğimizi kendimize kanıtlamaya mı çalışıyoruz?

Eğer kendimize ancak her şey tamamlandığında sıra gelecekse, o sıra bir türlü gelmeyebilir. Çünkü hayatın yapılacaklar listesi kolay kolay bitmez.

Bazen bizi erteleyen yalnızca işlerin çokluğu da değildir. Birini hayal kırıklığına uğratmak istemeyiz. Yardım istemekte zorlanırız. “Ben yapmazsam kalır” diye düşünür, bir sorumluluğu daha üstleniriz. Kendi isteğimizden vazgeçmek, o an için daha kolay gelir.

Fakat o anlık vazgeçişler tekrarlandığında, hayatımızda bize ait olan şeyler giderek azalabilir. Sohbetlerimiz yapılacak işlere, günlerimiz yetiştirilecek sorumluluklara dönüşür. Ne istediğimizden çok, bizden ne beklendiğini düşünmeye başlarız.

Başkalarını önemserken kendi ihtiyaçlarımızı da hesaba katabiliriz.

Bunun için önce büyük kararlar almak zorunda değiliz. Bazen başlangıç, “Bu ara neyi sürekli erteliyorum?” diye sormaktır. Belki bir arkadaşla görüşmeyi, belki bir sağlık randevusunu, belki yalnız kalmayı. Belki de uzun zamandır yalnızca keyif aldığımız için yaptığımız hiçbir şey yoktur.

Bu sorunun cevabını bulduktan sonra, günlük hayatımızda ona nasıl yer açabileceğimize bakabiliriz.

Kendi ihtiyacınızı küçümsemeden adlandırın. “Biraz kapris yapıyorum” yerine “Sessiz kalmaya ihtiyacım var”, “Aslında önemli değil” yerine “Bunu yapmak istiyorum” demeyi deneyin. İhtiyacınızı dile getirebilmek için önce tükenmiş olmanız gerekmez.

Yükün nasıl paylaşıldığına bakın. Sürekli yetişemiyorsanız, çözüm yalnızca daha iyi plan yapmak olmayabilir. Evde veya işte hangi sorumluluklar paylaşılabilir? Sizden beklenenlerin hangileri yeniden konuşulabilir? Kendinize yer açmak bazen bir işi başkasına devretmeyi gerektirir.

Her talebe hemen cevap vermeyin. “Programıma bakıp döneyim” demek, gerçekten zamanınız ve isteğiniz olup olmadığını düşünmenize fırsat verir. Yapabilecek durumda olmanız, her isteği kabul etmenizi gerektirmez.

Ertelediğiniz bir isteğe somut bir yer açın. “Bir ara yaparım” yerine bir gün, bir saat veya küçük bir başlangıç belirleyin. Bunun da başarıyla tamamlanması gereken yeni bir göreve dönüşmesine gerek yok. Amaç, kendi isteğinizin de takviminizde yer bulabilmesi.

Kendinize ayırdığınız zamanı yararlı kılmaya çalışmayın. Yürüyüşün egzersiz hedefine, okuduğunuz kitabın kişisel gelişime hizmet etmesi gerekmez. Bir şeyi sevdiğiniz, merak ettiğiniz ya da o an yapmak istediğiniz için yapabilirsiniz.

Kendimize yer açmaya başladığımızda içimiz hemen rahat etmeyebilir. Bekleyen bir iş aklımıza gelebilir, birinin hoşnutsuzluğu bizi vazgeçirmeye yetebilir. Böyle anlarda verdiğimiz kararı yeniden düşünürken kendi ihtiyacımızı da değerlendirmeye dahil edebiliriz.

Her şeye yetişmek çoğu gün mümkün olmayacak. Bazı işler kalacak, bazı beklentiler karşılanmayacak. Kendi isteklerimiz de zaman zaman bekleyecek elbette. Ama hep bekleyen, hep vazgeçilen, hep sonraya bırakılan aynı kişi olduğumuzda durup buna bakmak gerekir.

Bu hafta, uzun zamandır ertelediğiniz bir isteğinizi hatırlayın. Ona yer açabilmek için neyin paylaşılması, neyin beklemesi, hangi konuşmanın yapılması gerekiyor?

Sizin istediğiniz şey de bu hayatın içinde bir yere sahip olabilir. İsmer Aile Danışma merkezi olarak bunu birlikte keşfedebiliriz.